Saudi Pro League (SPL), hay còn được biết đến với tên gọi Roshn Saudi League (RSL) theo thỏa thuận tài trợ hiện hành, là giải đấu bóng đá chuyên nghiệp cao nhất trong hệ thống các giải quốc nội của Ả Rập Xê Út. Lịch sử giải Saudi Pro League trải qua gần bảy thập kỷ hình thành và phát triển, SPL đã chuyển mình từ một giải đấu mang tính nội bộ thành một trong những trung tâm quyền lực mới của bóng đá thế giới.
| 1957 | Ra đời giải His Majesty’s League – tiền thân của giải VĐQG Ả Rập Xê Út. |
| 1976–77 | Mùa giải đầu tiên mang tên Saudi Premier League chính thức khởi tranh. |
| 2008 | Giải đấu đổi tên thành Saudi Pro League, đánh dấu quá trình chuyên nghiệp hóa. |
| 2022 | Ký hợp đồng tài trợ 5 năm với Roshn, đổi tên thành Roshn Saudi League. |
| 01/2023 | Cristiano Ronaldo gia nhập Al-Nassr, mở ra kỷ nguyên ngôi sao toàn cầu. |
| 06/2023 | PIF mua lại 75% cổ phần của bốn CLB lớn nhất giải đấu. |
| 2023–2025 | Dự án Tư liệu hóa Lịch sử điều chỉnh mốc thành lập giải về năm 1957. |
| 2025 | Al-Hilal gây chấn động tại FIFA Club World Cup với chiến thắng trước Man City. |
Được quản lý bởi Liên đoàn bóng đá Ả Rập Xê Út (SAFF), Saudi Pro League hiện được AFC đánh giá là giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Á dựa trên hệ số thành tích của các CLB tại đấu trường châu lục. Sự trỗi dậy này gắn liền với chiến lược phát triển thể thao quốc gia và tầm nhìn Saudi Vision 2030.
Các giai đoạn phát triển lịch sử
Giai đoạn khởi nguyên và định hình (1957–2007)
Nền móng của bóng đá chuyên nghiệp tại Ả Rập Xê Út được đặt ra từ năm 1957 với sự ra đời của His Majesty’s League. Giải đấu này đóng vai trò trung tâm trong việc xác định nhà vô địch quốc gia cho đến năm 1974, trước khi bước vào giai đoạn tái cấu trúc.
Sau mùa giải chuyển tiếp Saudi Categorization League (1974–75), Saudi Premier League chính thức ra đời từ mùa 1976–77. Trong giai đoạn đầu, giải đấu áp dụng thể thức vòng tròn tính điểm truyền thống, phản ánh mô hình châu Âu.
Nguồn tin từ cakhiatv chia sẻ: Từ đầu thập niên 1990, SAFF thử nghiệm mô hình Golden Box – nơi bốn đội mạnh nhất sau vòng bảng bước vào vòng knock-out để xác định nhà vô địch. Dù tạo ra kịch tính, thể thức này gây nhiều tranh cãi và cuối cùng bị loại bỏ.
Kỷ nguyên Saudi Pro League và sự hậu thuẫn nhà nước (2008–2022)
Năm 2008 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi giải đấu chính thức mang tên Saudi Pro League, mở ra thời kỳ quản trị hiện đại và thương mại hóa. Các hợp đồng tài trợ lớn lần lượt xuất hiện, giúp các CLB cải thiện điều kiện vận hành.
Năm 2019, Chính phủ Ả Rập Xê Út triển khai chương trình Hỗ trợ CLB Thể thao với tổng ngân sách hơn 1,6 tỷ SAR, tập trung vào cơ sở hạ tầng, đào tạo và quản trị.
Đến năm 2022, thỏa thuận tài trợ dài hạn với Roshn đưa giải đấu bước sang một giai đoạn thương mại hóa toàn diện hơn, với định vị hình ảnh hướng ra thị trường quốc tế.
Cuộc cách mạng bóng đá Saudi (2023–nay)
Năm 2023 là bước ngoặt lịch sử khi PIF mua lại phần lớn cổ phần của bốn CLB lớn nhất. Đây không chỉ là thương vụ tài chính mà còn là cuộc tái cấu trúc toàn diện về quản trị, nhân sự và chiến lược dài hạn.
Làn sóng chiêu mộ ngôi sao châu Âu đã thay đổi hoàn toàn hình ảnh SPL. Thay vì chỉ là điểm đến cuối sự nghiệp, giải đấu dần thu hút các cầu thủ đang ở đỉnh cao phong độ và cả thế hệ kế cận.
Dự án Tư liệu hóa Lịch sử bóng đá Saudi
Những người quan tâm Bảng Xếp Hạng Bóng Đá chia sẻ: Trong giai đoạn 2023–2025, SAFF triển khai dự án Historical Documentation Project nhằm chuẩn hóa lịch sử bóng đá quốc gia. Kết quả quan trọng nhất là việc công nhận năm 1957 là mốc khai sinh giải VĐQG.
Dự án cũng phân loại lại các danh hiệu trước năm 1976, dẫn đến sự thay đổi đáng kể về số lần vô địch của nhiều CLB, từ đó tái định hình di sản lịch sử của Saudi Pro League.
Thể thức thi đấu và quy định
Giải đấu gồm 18 đội, thi đấu vòng tròn hai lượt với 34 vòng đấu mỗi mùa. Ba đội cuối bảng xuống hạng, trong khi ba suất thăng hạng được xác định qua kết quả giải Hạng Nhất và vòng play-off.
Mỗi CLB được đăng ký tối đa 25 cầu thủ, trong đó có 10 ngoại binh theo quy định mới, đảm bảo cân bằng giữa phát triển nội lực và chất lượng chuyên môn.
Uy tín và sức cạnh tranh quốc tế
Saudi Pro League ngày càng chứng minh năng lực cạnh tranh khi các cầu thủ đang thi đấu tại giải liên tục tỏa sáng ở các giải đấu lớn như EURO, AFCON hay FIFA Club World Cup.
Các CLB vô địch và kỷ lục
Al-Hilal đang giữ kỷ lục 21 lần vô địch quốc gia, theo sau là Al-Ittihad, Al-Nassr và Al-Ahli. Thủ đô Riyadh là trung tâm quyền lực lớn nhất của bóng đá Saudi.
Bản quyền truyền hình và tầm ảnh hưởng
Nhờ sức hút toàn cầu, Saudi Pro League hiện được phát sóng tại hơn 170 quốc gia, đưa hình ảnh bóng đá Ả Rập Xê Út tiếp cận người hâm mộ toàn thế giới.
Lịch sử giải Saudi Pro League không chỉ phản ánh chặng đường phát triển của một giải đấu bóng đá quốc nội, mà còn cho thấy tham vọng vươn tầm khu vực và thế giới của bóng đá Ả Rập Xê Út. Từ những mùa giải đầu tiên mang tính bán chuyên cho đến giai đoạn bùng nổ với sự đầu tư mạnh mẽ, Saudi Pro League đã và đang khẳng định vị thế ngày càng quan trọng trên bản đồ bóng đá châu Á, hứa hẹn tiếp tục mang đến nhiều dấu ấn đáng chú ý trong tương lai
